Δημήτρης Χαντζόπουλος

Τα Νέα
21 Φεβρουαρίου 2011

More Street Protests in Iran

Reuters/Wall Street Journal
February 20, 2011

For a second time in a week, Iran's opposition drew tens of thousands of supporters to the streets across the nation on Sunday.

More

Ο φιλελεύθερος εθνικιστής Κοραής

της Λουκίας Δρούλια

Το Βήμα
20 Φεβρουαρίου 2011

Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, δηλαδή η συνειδητά ηθελημένη ενσωμάτωση στη «Δύση» και ως εκ τούτου η αποδοχή των ιδεολογικοπολιτικών και κοινωνικών της πλαισίων, ταυτίζεται εν πολλοίς με όσες θεωρητικές θέσεις επιδίωκε να αναδείξει ο φωτισμένος διδάσκαλος Αδαμάντιος Κοραής· κοινωνικοπολιτικές αρχές που στήριζε κυρίως στην ανάγκη παιδείας και στη διαμόρφωση της νεοελληνικής γλώσσας, καθώς πίστευε ότι μέσω αυτών θα έφθανε το γένος στην εθνική απελευθέρωση, στην παγίωση της προόδου και του πολιτισμού και στη δημιουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας δικαίου, με βασικά χαρακτηριστικά την ισοπολιτεία και την ισονομία.

Τον δρόμο για την επιστημονική μελέτη του Κοραή τον άνοιξε ο Κ. Θ. Δημαράς. Πολλοί είναι οι «επίγονοι» που ακολούθησαν πρόθυμα αυτόν τον δρόμο. Ορισμένοι μάλιστα μερίμνησαν με ποικίλους τρόπους να συνεχίσουν την προσπάθεια διασύνδεσης της μελέτης του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με εκείνη του ευρωπαϊκού. Εναν τέτοιο στόχο έχει και ο παρουσιαζόμενος σήμερα τόμος που επιμελήθηκε ο Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης. Ισχυρό κίνητρο για την έκδοση αυτή στάθηκε η διαπίστωση από τον επιμελητή της ότι η κορυφαία ελληνική προσωπικότητα, ο Κοραής, που συνέβαλε αποφασιστικά στη μετάδοση των φώτων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δεν έχει ακόμη συγκαταλεγεί ανάμεσα στους αναγνωρισμένους ευρωπαίους πρωτοπόρους, και μάλιστα απουσιάζει παντελώς από το σύγχρονό μας αγγλόγλωσσο εγχειρίδιο της σχετικής ενημέρωσης, την Εγκυκλοπαίδεια του Διαφωτισμού (Εncyclopaedia of the Εnlightenment). Στο εισαγωγικό μελέτημα ο επιμελητής της έκδοσης παρακολουθεί τη διαδρομή του Κοραή προς τον κόσμο του Διαφωτισμού, από τη Σμύρνη μέσω των ιατρικών σπουδών του στο Μονπελιέ και την τελική εγκατάστασή του στο Παρίσι, στα χρόνια ακριβώς της Γαλλικής Επανάστασης, όταν έχει αναγνωριστεί πια η φιλολογική του επάρκεια στη μελέτη και έκδοση αρχαιοελληνικών κειμένων, γεγονός που παραδέχονται οι καθιερωμένοι ξένοι ελληνιστές. Καθώς ο Κοραής υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας του κοσμοϊστορικού γεγονότος, επισημαίνονται κάθε φορά οι μεταλλαγές του, οι ρήξεις με το παρελθόν, η ένταξή του στο περιβάλλον των «φιλοσόφων» και οι σύντονες ενέργειές του να πραγματώσει τις ιδέες της εθνικής αποκατάστασης. Ο Π. Κιτρομηλίδης κλείνοντας το εισαγωγικό του κείμενο θα αναφερθεί και στις πρόσφατες προσεγγίσεις της κοραϊκής έρευνας: ότι παράλληλα, αλλά και πέρα από την εθνική ιδέα ο ανακαινιστής Κοραής επιδιώκει να διευρύνει τον ορίζοντά του, έναν δρόμο προς την εξωστρέφεια και ώσμωση των πολιτισμών. Ή ακόμη ότι στα τελευταία του χρόνια θα επιστρέψει στην έκδοση θεολογικών κειμένων, γεγονός το οποίο, κατά τον συγγραφέα, αποδεικνύει ότι ο ριζοσπαστισμός και η αυστηρή συχνάκις αντικληρικαλική κριτική του δεν προδίδει προφανώς και μια αντιθρησκευτική θέση, καθώς «θεωρεί τη θρησκεία σημαντική ως πηγή ηθικής και πνευματικής καλλιέργειας για άτομα και κοινωνίες».

Περισσότερα

Ηταν ο εκσυγχρονιστής

Συνέντευξη του Πασχάλη Κιτρομηλίδη στον Μάρκο Καρασαρίνη

Το Βήμα
20 Φεβρουαρίου 2011

- Ποια είναι η εικόνα της Ελλάδας στη Δυτική Ευρώπη την εποχή του Αδαμάντιου Κοραή;

Στον βαθμό που υπάρχει επίγνωση της ύπαρξης της χώρας και του λαού της, η εικόνα που βλέπουμε σε πολλές εικαστικές παραστάσεις είναι εκείνη της ερήμωσης και της δουλείας. Συνήθως η Ελλάδα παριστάνεται ως γυναίκα αλυσοδεμένη και καταπεπτωκυΐα, την οποία ενίοτε προσπαθούν τα παιδιά της να ανορθώσουν. Η σύγχρονη των ευρωπαίων διαφωτιστών Ελλάδα αποτελεί άγνωστη χώρα- ενώ γνωρίζουν την κλασική αρχαιότητα και συγκινούνται, δικαίως, από το “ελληνικό θαύμα” της δημοκρατικής Αθήνας. Οταν ο δρόμος του “Grand Tour”, της “Μεγάλης Περιήγησης”, φέρνει τους Δυτικοευρωπαίους πέραν της Ιταλίας, στην ελληνική χερσόνησο εκτός από τα αρχαία μνημεία ανακαλύπτουν και την ύπαρξη ενός λαού ο οποίος σταδιακά αποκτά επίγνωση ότι συνδέεται πολιτισμικά και γλωσσικά με τους αρχαίους. Ως τότε οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου νοούνταν ως επικράτεια του “Μεγάλου Τούρκου”- ως τον 19ο αιώνα δεν ήταν σπάνιος στους χάρτες ο προσδιορισμός τους ως “Turkey in Εurope”, Ευρωπαϊκή Τουρκία δηλαδή. Γεωπολιτική πραγματικότητα που ανατρέπεται σταδιακά στην ευρωπαϊκή συνείδηση όταν αρχίζουν να επισκέπτονται την Ελλάδα οι περιηγητές».

- Ποια η ιδιαίτερη σημασία του Αδαμάντιου Κοραή ως πνευματικής παρουσίας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού;

Ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός ως σύνθετο φαινόμενο διαθέτει και μια νοτιοευρωπαϊκή διάσταση. Η πνευματική ταυτότητα της περιοχής προσδιορίζεται από την ελληνική παιδεία. Ο Κοραής από τη δεκαετία του 1790 αναγνωρίζεται ως δεινός κλασικός φιλόλογος, εγκυρότατος εκδότης κλασικών κειμένων.


Παράλληλα, είναι γνωστός στους συγχρόνους του ως άριστος και βαθύς γνώστης της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού: συζητείται κάποτε ο διορισμός του στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ενώ του προσφέρεται έδρα στο Κολέγιο της Γαλλίας, την οποία αρνείται για να μείνει απερίσπαστος στην προσπάθεια για την προετοιμασία της απελευθέρωσης των Ελλήνων. Στο πλαίσιο αυτό αποτελεί εμβληματική παρουσία στον πολιτικό φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα, αλληλογραφεί σε ισότιμη βάση με εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο Τζέρεμι Μπένθαμ και ο αμερικανός πρόεδρος Τόμας Τζέφερσον, και η πνευματική του εμβέλεια καταγράφεται σε βιογραφικές πηγές της εποχής, όπως η “Βiographie Universelle”.

Περισσότερα

Δεν υστερούν οι ομόφυλες οικογένειες

της Δήμητρας Κογκίδου

Το Βήμα
20 Φεβρουαρίου 2011

Κάθε παιδί που γεννιέται έχει το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα να έχει μια οικογένεια που να του παρέχει στοργή, φροντίδα και προστασία. Στο δικαίωμα του παιδιού προστίθεται η διεκδίκηση του δικαιώματος κάθε ανθρώπου να γίνει γονιός. Αν κρίνουμε από τη μη ρύθμιση ακόμη της δυνατότητας τέλεσης πολιτικού γάμου ή σύναψης συμφώνου συμβίωσης ανάμεσα σε ομόφυλα άτομα στην Ελλάδα, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας για την αποδοχή και την ικανοποίηση του δικαιώματος στη γονεϊκότητα μέσω της υιοθεσίας (ή καλύτερα τεκνοθεσίας). Εξάλλου και σε χώρες που αποδέχονται και αναγνωρίζουν την ομόφυλη συμβίωση, η υιοθεσία προκαλεί ακόμη μεγάλες αντιδράσεις. Η βασική επιχειρηματολογία είναι ότι δεν είναι “προς το συμφέρον του παιδιού” να μεγαλώνει σε μια οικογένεια με ομόφυλους γονείς. Το επιχείρημα αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα προκαταλήψεων, καθώς δεν ανταποκρίνεται στα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα που καταδεικνύουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ομόφυλες οικογένειες δεν υστερούν σε τίποτε από τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ετερόφυλες.

Η Δήμητρα Κογκίδου είναι καθηγήτρια και κοσμήτωρ στην Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Περισσότερα

Facebook and Twitter Are Changing the Middle East

Wall Street Journal
February 18, 2011

In an interview with WSJ's Alan Murray, social media expert Clay Shirky discusses the effect of Facebook, Twitter and other social media in the recent uprisings in Egypt and Tunisia, and what it could mean for the Middle East at large.

More

Read the Foreign Affairs article

'The Quran Is Our Law; Jihad Is Our Way'

by Ayaan Hirsi Ali

Wall Street Journal
February 18, 2011

'Allah is our objective; the Prophet is our leader; the Quran is our law; Jihad is our way; dying in the way of Allah is our highest hope." So goes the motto of the Muslim Brotherhood.

What's extraordinary about this maxim is the succinct way that it captures the political dimension of Islam. Even more extraordinary is the capacity of these five pillars of faith to attract true believers. But the most remarkable thing of all is the way the Brotherhood's motto seduces Western liberals.

Readers of this paper are familiar with the genesis of the Muslim Brotherhood: its establishment in Egypt in 1928 by Hassan al-Banna; its history of terrorism; its violent offshoots such as al Qaeda, Lashkar-e-Taiba, Jamait Islamiya, Islamic Jihad, Hamas and others across the Muslim world. Readers may also recall the brutal crackdowns on the Brothers by autocratic regimes in the Middle East—particularly in Egypt under Nasser and in Syria during the Hama massacre of 1982.

As a result of these crackdowns, the Brotherhood renounced violence in the 1970s (after Nasser's regime executed the Islamist philosopher Sayyid Qutb in 1966) and started a gradual process to participate in conventional politics. This renunciation—and the Brotherhood's involvement in the Egyptian uprising, neither violent nor dominant—has prompted some commentators to encourage the American government to engage with the Brothers as legitimate partners in Middle Eastern affairs.

Like a drug addict after years in rehab, the Brotherhood is now regarded as clean. Precisely because of its troubled past, so the argument goes, it can be counted on to help lead the people of Egypt into a new era of political reform.

More

Gary Varvel (Feb. 18, 2011)

The unstoppable flow

Economist
February 17, 2011

The little red-tiled complex outside the Greek village of Filakio is not much to look at. But stand next to the fence and arms start to wave through the bars. “I am hungry!” shouts one voice. “No toilet!” adds another. They cry out their nationalities—Algerians, Moroccans, Iranians. The bellowing turns political. “Ce n’est pas la Grèce, c’est Guantánamo!” claims one man. Another screams: “German, Hitler, Nazi! German dog!”

The policemen hardly resemble vicious camp-guards. They do not try to stop a stranger speaking to detainees being held for illegally crossing the border from Turkey. But last month the European Court of Human Rights ruled that conditions at Greek immigrant detention centres are so squalid as to breach the ban on “torture or inhuman or degrading treatment”. Even before the ruling, several countries had stopped sending asylum-seekers back to Greece under “Dublin II”, a convention ruling that applications must be heard in the first country of entry.

This humiliation is of Greece’s own making, but it also reflects the pressure of numbers. In recent years Greece has become the main illegal migration-route into the EU. Its border controls have been lax and its asylum-processing system slow and questionable (the approval rate for asylum applications is tiny compared with other EU countries). Hundreds of thousands of foreigners are adrift in a semi-legal limbo, sleeping rough in Athens or in ports from which they hope to get to Italy. Greek xenophobes are beating up immigrants. Traditionally a country of emigrants, Greece is unready for a mass influx.

Like a river seeking the easiest path to the sea, immigration that once flowed to Spain and Italy now courses to Greece. People first crossed to Greek islands; now they prefer the border marked by the Evros river. Nearby is the Turkish city of Edirne, the former Adrianople. Here in 1922 Ernest Hemingway recorded the flight of Greeks across the Evros during the population swap with Turkey: “twenty miles of carts drawn by cows, bullocks and muddy-flanked water buffalo, with exhausted, staggering men, women and children, blankets over their heads, walking blindly along in the rain beside their worldly goods.” Greek cavalry, he wrote, moved them on “like cow-punchers driving steers”.

More

Παρουσίαση στο Βήμα

Steve Kelley (Feb. 17, 2011)

From Egypt, with hope

by Elizabeth Station

UChiBLOGo
February 15, 2011

Nearly two years ago, while working on a story about an exchange program that brings Egyptian students to UChicago, I met a remarkable young man named Mahmoud Khairy. A student from Cairo University, he had come to Chicago to study economics for the spring quarter. Mahmoud was intense, intelligent, energetic, fun—and determined to seize every opportunity available to him, from classes with Nobel laureates to bike rides along Lake Michigan.

He also had a clear idea about what he wanted to take back to Cairo from his U.S. experience. In Egypt, a rising sector of academics and professionals had begun to call for economic and financial reform. “By studying here, I now have a more solid academic and professional background and I can join this movement,” he told me. “This new direction needs more push.”

After our interview, Mahmoud and I walked across campus together because we both wanted to keep talking. He asked me what newspapers I read and recommended his favorite sources for online news about Egypt and the Arab world. It was May, and he paused to admire the bright green grass and blooming flowers. He urged me to visit Cairo someday, and he kept in touch by e-mail when he returned.

As events unfolded in Egypt these past few weeks, many of us in Chicago wondered how Mahmoud was faring. Had he joined in the protests or watched from the sidelines? Given the outcome, was he optimistic or pessimistic about the future? The answer came a couple of days ago in an e-mail that I’ll never delete.

More

David Cameron warned Britain could end up like Greece under the colonels

by Nicholas Watt

Guardian
February 16, 2011

Britain takes great pride in its position as one of the few countries in Europe that has been governed continuously through a system of parliamentary democracy for centuries.

Any suggestion therefore that Britain does not abide by the principles of democracy and – worst of all – shows sign of dictatorship is bound to provoke an angry reaction.

So the president of the European Court of Human Rights found himself under fire tonight from Eurosceptics and pro-Europeans after suggesting that Britain will look like Greece under the rule of the colonels if it refuses to abide by the court's ruling on prisoners.

Jean-Paul Costa drew the parallel with the colonels' dictatorship of 1967-74 when he was asked by the BBC what would happen if Britain withdrew from the court or refused to abide by its ruling on prisoners. The comments by the Tunisian-born French president came a week after MPs voted overwhelmingly to uphold the blanket ban which prevents prisoners from voting. The court ruled last October that Britain had to lift the ban.

This is what Costa said when he was asked what would happen if Britain abandoned the European Convention on Human Rights or refused to abide by the European Court of Human Rights ruling on prisoners. Costa told Shirin Wheeler, the presenter of the BBC Parliament programme The Record Europe:

I would say that it would be a disaster. A disaster certainly for the Council of Europe and the court but also a disaster for the United Kingdom. I say it respectfully. The UK was one of the states founding the convention, one of the founding states of the Council.


[The] UK has always been a supporter for the court and many times model for the legal systems of other countries. Many systems took advantage through the case law of our court of the legal traditions of Britain.

Wheeler asked why it would be a disaster for Britain. Costa said:

For the image of Britain I will say a simple things and again I hope this will not be considered as not respectful. The only country which denounced the convention actually was Greece in 1967 at the time of dictatorship of the Colonels. Of course after seven years, when democracy was restored in Greece, Greece returned to the Council of Europe and the convention.


I cannot imagine – even if I can understand some irritation that [the] UK which is a great country I admire the UK – could be in the same situation as the Colonels in 1967.

More

Letter to the editor: "Court president did not liken UK to Greek dictatorship"

Social Networks and Freedom

Steve Breen (Feb. 13, 2011)

Steve Breen (Feb. 13, 2011)

Chip Bok (Feb. 14, 2011)

Jerry Holbert (Feb, 24, 2011)

Iran Protests: Hundreds Of Thousands March, Tear Gas Fired

Associated Press/Huffingto Post
February 14, 2011

Clashes between Iranian police and hundreds of thousands of protesters wracked central Tehran on Monday as security forces beat and fired tear gas at opposition supporters hoping to evoke Egypt's recent popular uprising.

The opposition called for a demonstration Monday in solidarity with Egypt's popular revolt that a few days earlier forced the president there to resign after nearly 30 years in office. The rally is the first major show of strength for Iran's cowed opposition in more than a year.

Police used tear gas against the protesters in central Tehran's Enghelab, or Revolution, square and in Imam Hossein square, as well as in other nearby main streets. Demonstrators responded by setting garbage bins on fire to protect themselves from the stinging white clouds.

Eyewitnesses said at least three protesters injured by bullets were taken to a hospital in central Tehran while dozens of others were hospitalized because of severe wounds as a result of being beaten.

"An Iranian dies but doesn't accept humiliation," demonstrators chanted. "Death to the dictator," they said, in a chant directed at hardline President Mahmoud Ahmadinejad.

Security forces on motorcycles could also be seen chasing protesters through the streets, according to eyewitnesses.

More

Does the New "Free" Egypt Mean Freedom for Gays & Lesbians There?

by Keli Goff

Huffington Post
February 14, 2011

While models from around the world are here in the Big Apple strutting their stuff for New York fashion week, a group of models halfway around the world narrowly escaped brutal punishment for doing the exact same thing.

In June of last year, seven male models and a makeup artist in the Sudan were charged with indecency and nearly sentenced to a public flogging because the men wore makeup in a fashion show for Sudanese Next Top Model. After a public outcry they ended up paying fines, but the story is a strong reminder that in many parts of the world anything perceived as a threat to traditional gender roles is not only still frowned upon but can actually be dangerous.

The sentencing in the Sudan comes on the heels of the murder of David Kato, one of only a handful of gay rights activists in the African country of Uganda. Kato was killed just a month after successfully suing a Ugandan newspaper for publishing the names and addresses of Kato and other gays and lesbians in the country under the headline "Hang Them." Brenda Namigadde, a lesbian currently facing deportation from Britain, said she fears being tortured or killed if forced to return to the country, claiming that a number of her gay friends there have simply disappeared.

According to the International Lesbian and Gay Association sex between adults of the same gender remains a criminal act in 85 countries. A significant number of those countries are located in Africa and the Middle East.

More

Nate Beeler (Feb. 10, 2011)

The Next Step for Egypt’s Opposition

by Mohamed ElBaradei

New York Times
February 10, 2011

When I was a young man in Cairo, we voiced our political views in whispers, if at all, and only to friends we could trust. We lived in an atmosphere of fear and repression. As far back as I can remember, I felt outrage as I witnessed the misery of Egyptians struggling to put food on the table, keep a roof over their heads and get medical care. I saw firsthand how poverty and repression can destroy values and crush dignity, self-worth and hope.

Half a century later, the freedoms of the Egyptian people remain largely denied. Egypt, the land of the Library of Alexandria, of a culture that contributed groundbreaking advances in mathematics, medicine and science, has fallen far behind. More than 40 percent of our people live on less than $2 per day. Nearly 30 percent are illiterate, and Egypt is on the list of failed states.

Under the three decades of Hosni Mubarak’s rule, Egyptian society has lived under a draconian “emergency law” that strips people of their most basic rights, including freedom of association and of assembly, and has imprisoned tens of thousands of political dissidents. While this Orwellian regime has been valued by some of Egypt’s Western allies as “stable,” providing, among other assets, a convenient location for rendition, it has been in reality a ticking bomb and a vehicle for radicalism.

But one aspect of Egyptian society has changed in recent years. Young Egyptians, gazing through the windows of the Internet, have gained a keener sense than many of their elders of the freedoms and opportunities they lack. They have found in social media a way to interact and share ideas, bypassing, in virtual space, the restrictions placed on physical freedom of assembly.

More

Ελληνική μετάφραση στην Καθημερινή

Robert Ariail (Feb. 10, 2011)

Not 1989. Not 1789. But Egyptians can learn from other revolutions

by Timothy Garton Ash

Guardian
February 9, 2011

'No one predicted this, but everyone could explain it afterwards." Said of another revolution, as true of this one. "To be honest, we thought we'd last about five minutes,"one of the organisers of the original 25 January protest which began this Egyptian revolution told the BBC. "We thought we'd get arrested straight away." If they had been, if Hosni Mubarak's security forces had once again murdered the foetus in the womb, the world wide web would now be filled with articles by experts explaining why "Egypt is not Tunisia". Instead, the web is abuzz with instant, confident explanations of what nobody anticipated. Such are the illusions of retrospective determinism.

So before we go any further, let us make two deep bows. First and deepest to those who started this, at great personal risk, with no support from the professedly freedom-loving west, and against a regime that habitually uses torture. Honour and respect to you. Second, hats off to Lady Luck, contingency, fortuna – which, as Machiavelli observed, accounts for half of everything that happens in human affairs. No revolution has ever got anywhere without brave individuals and good luck.

One leathery old victim of this revolution, at whose death we should rejoice, is the fallacy of cultural determinism – and specifically the notion that Arabs and/or Muslims are not really up for freedom, dignity and human rights. Their "culture", so we were assured by Samuel Huntington and others, programmed them otherwise. Tell that to the people dancing on Tahrir Square.

This is not to deny that the religious-political patterns of both radical and conservative Islam, and specific legacies of modern Arab history, will make a transition to consolidated liberal democracy more difficult than it was in, say, the Czech Republic. They will. Maybe the whole thing will still go horribly wrong. But the profoundly condescending idea that "this could never happen there" has been refuted on the streets of Tunis and Cairo.

More

Ελληνική μετάφραση στο Βήμα

Τρεις καταδίκες για την Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Το Βήμα
10 Φεβρουαρίου 2011

Σε τρεις υποθέσεις καταδίκασε το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων την Ελλάδα, για παραβιάσεις των δικαιωμάτων του σεβασμού στην οικογενειακή ζωή, της προσφυγής σε μία δίκαιη και σύντομη δίκη, του δικαιώματος στην περιουσία και για απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση.

Εκδικάζοντας την προσφυγή της 82χρονης σήμερα, Σοφίας Κοροσίδου,που μένει στην Θήβα, το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι, στην περίπτωση της, υπήρξε παραβίαση του δικαιώματος, για σεβασμό στην ιδιωτική και οικογενειακή ζώη καθώς και του δικαιώματος, για την προστασία της ιδιοκτησίας και καταδίκασε την Ελλάδα με την υποχρέωσε να καταβάλλει στην Κοροσίδου 10.000 ευρώ, για ηθική βλάβη.

Η υπόθεση αφορούσε την άρνηση των ελληνικών αρχών να χορηγήσουν στην Κοροδίσου τη σύνταξη του επί δεκαετίες συντρόφου της, που έχει πεθάνει, με το αιτιολογικό ότι δεν είχαν συνάψει νόμιμο γάμο.

Εκδικάζοντας την προσφυγή του Νικόλαου Νησιώτη, που γεννήθηκε το 1965 και εκτίει, μέχρι σήμερα, εξαετή ποινή κάθειρξης στις φυλακές Ιωαννίνων για διακίνηση ναρκωτικών, το Δικαστήριο αποδέχθηκε τους ισχυρισμούς του ότι η κράτηση του, σ' ένα κελί των 50 τετραγωνικών μέτρων, μαζί με 30 άλλους κρατούμενους, χωρίς επαρκή χορήγηση τροφής και πρόσβαση στον ήλιο, συνιστούσε παραβίαση των άρθρων της Σύμβασης, που απαγορεύουν την απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. Καταδίκασε την Ελλάδα και επιδίκασε αποζημίωση 10.000 ευρώ στον Νησιώτη, για ηθική βλάβη.


Περισσότερα

The Poverty of Dictatorship

by Dani Rodrik

Project Syndicate
February 9, 2011

Perhaps the most striking finding in the United Nations’ recent 20th anniversary Human Development Report is the outstanding performance of the Muslim countries of the Middle East and North Africa. Here was Tunisia, ranked sixth among 135 countries in terms of improvement in its Human Development Index (HDI) over the previous four decades, ahead of Malaysia, Hong Kong, Mexico, and India. Not far behind was Egypt, ranked 14th.

The HDI is a measure of development that captures achievements in health and education alongside economic growth. Egypt and (especially) Tunisia did well enough on the growth front, but where they really shone was on these broader indicators. At 74, Tunisia’s life expectancy edges out Hungary’s and Estonia’s, countries that are more than twice as wealthy. Some 69% of Egypt’s children are in school, a ratio that matches much richer Malaysia’s. Clearly, these were states that did not fail in providing social services or distributing the benefits of economic growth widely.

Yet in the end it did not matter. The Tunisian and Egyptian people were, to paraphrase Howard Beale, mad as hell at their governments, and they were not going to take it anymore. If Tunisia’s Zine El Abidine Ben Ali or Egypt’s Hosni Mubarak were hoping for political popularity as a reward for economic gains, they must have been sorely disappointed.

One lesson of the Arab annus mirabilis, then, is that good economics need not always mean good politics; the two can part ways for quite some time. It is true that the world’s wealthy countries are almost all democracies. But democratic politics is neither a necessary nor a sufficient condition for economic development over a period of several decades.

Despite the economic advances they registered, Tunisia, Egypt, and many other Middle Eastern countries remained authoritarian countries ruled by a narrow group of cronies, with corruption, clientelism, and nepotism running rife. These countries’ rankings on political freedoms and corruption stand in glaring contrast to their rankings on development indicators.

In Tunisia, Freedom House reported prior to the Jasmine revolution, “the authorities continued to harass, arrest, and imprison journalists and bloggers, human rights activists, and political opponents of the government.” The Egyptian government was ranked 111th out of 180 countries in Transparency International’s 2009 survey of corruption.

More

The Politics of Revolutionary Surprise

by Timur Kuran

Project Syndicate
February 8, 2011

In setting himself ablaze following a humiliating encounter with the police, the university-educated Tunisian vegetable seller Mohamed Bouazizi triggered a wave of protests across the Arab world. Several Arab dictators who had held power for decades have already been ousted or forced to announce that they will retire.

But protesters in Cairo, Tunis, and Sana want much more. They also seek efficient governance, economic reforms to stimulate growth, the ouster of collaborators, democratic rights, freedom of religion (and perhaps also from religion) – in short, a comprehensive social transformation.

Everywhere, incumbent regimes have mounted resistance. The unforgettable scene of camel- and horse-riding Mubarak supporters beating tech-savvy Egyptian protesters signals that the old order will not yield without a fight.

The revolts themselves caught seasoned observers, even Arab leaders, off guard. Had the United States known what lay ahead, Secretary of State Hillary Clinton would not have remarked, after demonstrations broke out in Egypt, that the Egyptian government was “stable.” Arab leaders now showering their key constituencies with pay raises and food subsidies would have done so earlier, thus avoiding the impression of vulnerability.

Longtime regime opponents, too, were caught off guard. For days after Egypt erupted, the Muslim Brotherhood did not know how to react, making it seem out of touch with the “Arab street.”

For decades, most Arabs, however unhappy, kept their political grievances private, for fear of persecution if they turned against their leaders publicly. Through private discussions with trusted friends, everyone sensed that discontent was common, yet no one knew, or could know, the extent of it.

More

Ken Catalino (Feb. 8, 2011)

Ο Παραλογισμός της Βίας

Τα Νέα
Κύριο Άρθρο
7 Φεβρουαρίου 2011

Εκεί όπου δεν υπάρχει νόµος δεν υπάρχει ελευθερία, γιατί ελευθερία είναι να µην υφίστασαι τη βία του άλλου και αυτό θα ήταν αδύνατο χωρίς τον νόµο» έλεγε πριν από τρεις αιώνες ο άγγλος φιλόσοφος Τζον Λοκ.

Ακριβώς αυτό το ζήτηµα της σχέσης ανάµεσα στην ελευθερία και στον νόµο αναβιώνει τον τελευταίο καιρό στην ελληνική επικράτεια.

Ανέκαθεν υπήρχαν κρούσµατα παραβίασης του νόµου, κατάχρησης της ελευθερίας και ενίοτε αυτοδικίας.

Τελευταία όµως εµφανίζεται ένα νέο φαινόµενο που φθάνει στα όρια του παραλόγου.

Πρόσωπα και µικρές οµάδες δεν κάνουν απλώς κατάχρηση της ελευθερίας που παρέχει η Γ’ Ελληνική ∆ηµοκρατία, ούτε παραβιάζουν απλώς τον νόµο.

Αξιώνουν από τους άλλους να κάνουν το ίδιο! Ή να ορίσουν τη ζωή τους και τις επιλογές τους όπως κρίνουν αυτές οι οµάδες.

Ο πειθαναγκασµός επιβάλλεται ακόµη και µε τη βία σε ορισµένες περιπτώσεις, ενώ σε άλλες παίρνει χαρακτηριστικά οργανωµένης επίθεσης µε αυτοσχέδιο οπλισµό.

Περισσότερα

Ηλίας Μακρής

Καθημερινή
6 Φεβρουαρίου 2011

Το ελληνικό αίμα

τoυ Δημήτρη Xριστόπουλου

Καθημερινή
6 Φεβρουαρίου 2011

Tο 1876 μια ελληνική εφημερίδα (Θράκη, 28/10 Μαΐου) στην Κωνσταντινούπολη έγραφε για κάποιον Βούλγαρο προύχοντα της Θεσσαλονίκης: «Και ναι μεν βουλγαρική είναι η οικογένεια των κ. Χ. Λαζάρων, αλλ’ όμως διέπρεψεν αυτή επί φιλελληνικοίς αισθήμασιν […] Επειδή λοιπόν η οικογένεια αυτήν εν μέσω ομογενών ειργάσθη […] και επειδή συνεδέθη διά συγγενικών δεσμών μετ’ επισημοτάτων ελληνικών οικογενειών εγκατεστημένων εν Πειραιεί και αλλαχού, νομίζον ότι δεν εσφάλομεν αποκαλέσαντες έναν των διαπρεπών αυτής γόνων ομογενή.»

Την εποχή λοιπόν που σφυρηλατούνται οι εθνικές συνειδήσεις και ο αγώνας για τη Μακεδονία είναι στις απαρχές του, κάποιοι στο νεότευκτο κράτος έβλεπαν ότι το ελληνικό έθνος δεν μπορεί να είναι απλώς μια κοινότητα αίματος. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε; Πού να βρεθεί τόσο «ελληνικό αίμα» για να γίνει το κράτος; Ετσι λοιπόν, ο βουλγαρικής καταγωγής λογίζεται Ελλην όταν έχει ή αποκτά ελληνική εθνική συνείδηση. Ας υπαγορεύει αλλιώς το αίμα του. Κάπως έτσι συγκροτήθηκε το ελληνικό έθνος. Οπως περίπου όλα τα έθνη. Στην αρχή κανείς δεν είχε Ελληνα πατέρα, διότι απλώς δεν υπήρχαν Ελληνες πολίτες. Μετά, ταυτόχρονα με το δίκαιο του αίματος, δηλαδή την κτήση της ιθαγένειας του πατέρα (και της μητέρας από το 1984) έχουμε τις λεγόμενες «αθρόες πολιτειοποιήσεις» δηλαδή μαζικές κτήσεις της ελληνικής ιθαγένειας από τους πληθυσμούς των Νέων Χωρών.

Από μόνο του το δίκαιο του αίματος δεν θα μπορούσε ποτέ να συμπεριλάβει νέους ανθρώπους στον ελληνικό λαό, όπως και σε κανέναν λαό, διότι είναι εξ ορισμού στατικό. Για τον λόγο αυτό, στον σύγχρονο κόσμο προβλέπονται πάντα και άλλοι τρόποι κτήσης της ιθαγένειας που είτε προκύπτουν από τον τόπο γέννησης είτε από τον τόπο κοινωνικοποίησης και ανατροφής. Αυτό αφορά κατεξοχήν τη δεύτερη μεταναστευτική γενιά και δεν είναι τυχαίο πως από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης των 15 (των κρατών δηλαδή που είναι κατεξοχήν δέκτες μεταναστευτικών ροών) μόνο η Ελλάδα δεν είχε κάποια πρόβλεψη στον Κώδικα Ιθαγένειας που να διαφοροποιεί τα παιδάκια μεταναστών που γεννήθηκαν εδώ από τους γονείς τους που ήρθαν. Με τη μεταρρύθμιση του ν. 3838/2010, έγινε ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενσωμάτωσης των ανθρώπων αυτών, κατ’ ουσίαν στην κατεύθυνση της προστασίας της εύθραυστης κοινωνικής συνοχής στην Ελλάδα.

Περισσότερα

Steve Breen (Feb. 3, 2011)

Οι δικαστές ως φύλακες του έθνους

του Σταύρου Τσακυράκη

Τα Νέα
3 Φεβρουαρίου 2011

Το ΣΤΕ έκρινε αντισυνταγµατικό τον νόµο που όριζε τις προϋποθέσεις απόκτησης ιθαγένειας αλλοδαπών, καθώς και το δικαίωµα ψήφου τους στις εκλογές Αυτοδιοίκησης. Το σκεπτικό ότι ο νόµος αντιβαίνει στις περί έθνους διατάξεις του Συντάγµατος δεν είναι απλώς νοµικά λανθασµένο, αλλά συντονίζεται µε τις πιο «µαύρες» σελίδες της νοµικο-πολιτικής παράδοσής µας. Είναι λανθασµένο διότι επιχειρεί να δώσει κανονιστικό περιεχόµενο στις έννοιες έθνος και εθνική κυριαρχία, δηλαδή σε έννοιες κατ' εξοχήν νεφελώδεις, που η θέση τους στο Σύνταγµα µόνον ιστορικά εξηγείται. Το χειρότερο, όµως, είναι ότι επιχειρεί να τους δώσει περιεχόµενο διαφορετικό και υπερισχύον της λαϊκής βούλησης και της λαϊκής κυριαρχίας. Με άλλα λόγια εκλαµβάνει ότι πάνω από τη βούληση του νοµοθετικού σώµατος, που εκπροσωπεί τον λαό, υπάρχει η έννοια του έθνους που έχει συγκεκριµένο κανονιστικό περιεχόµενο, το οποίο υπερισχύει και περιορίζει τις επιλογές. Παλιά η αντιπαράθεση έθνους και λαού, όπως έχει εξηγήσει ο Αριστόβουλος Μάνεσης (Αι Εγγυήσεις Τηρήσεως του Συντάγµατος), είχε ως αποτέλεσµα την περιφρόνηση της δηµοκρατικής αρχής. Για παράδειγµα ο βασιλιάς µπορούσε να διεκδικεί για τον εαυτό του την αντιπροσώπευση του έθνους και να αντιτάσσεται στη βούληση του λαού.

Παρόµοιο ρόλο φαίνεται να διεκδικεί µε την απόφασή του το ΣΤΕ. Η απόφαση αραδιάζει όλες τις διατάξεις του Συντάγµατος που περιέχουν τη λέξη έθνος ή εθνικό θεωρώντας ότι υπαγορεύουν κάτι συγκεκριµένο και διαφορετικό από τη βούληση του νοµοθέτη. Υποθέτω ότι µε την ίδια λογική θα µπορούσαν να κρίνουν ως αντισυνταγµατικό οποιονδήποτε νόµο θεωρούν ότι αντιβαίνει στα εθνικά συµφέροντα ή παράνοµη την εκλογή ενός βουλευτή, αν έκριναν ότι αυτός δεν αντιπροσωπεύει το έθνος.

Περισσότερα

Το αίμα και το δίκαιο

του Πάσχου Μανδραβέλη

Καθημερινή
3 Φεβρουαρίου 2011

Μια απορία έχουμε: το «δίκιο του αίματος» επιτρέπει στους μετανάστες να ψηφίζουν για διαχειριστή της πολυκατοικίας τους ή κι εκεί πρόβλεψε ο –κατά ΣτΕ– συνταγματικός νομοθέτης την εθνική ομοιογένεια; Η απόφαση του Δ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν είναι χειρότερη από έγκλημα, είναι βλακώδης. Και ηθικά και πολιτικά, αλλά κυρίως νομικά.

Κατά τους δικαστές του Τμήματος (πρόεδρος Σωτ. Ρίζος και εισηγητής Ε. Αντωνόπουλος), ο συνταγματικός νομοθέτης «εμερίμνησε να διαφυλάξει την εθνική ομοιογένεια του κράτους, μεταξύ των άλλων και διά της θεσπίσεως δικαίου ιθαγένειας, του οποίου οι ρυθμίσεις εβασίζοντο, κατ’ αρχήν, στο σταθερό κριτήριο του “δικαίου του αίματος” (ius sanguinis), δηλαδή την καταγωγή από Ελληνες γονείς». Ολο το αίμα πρέπει να είναι ελληνικό ή μπορούν οι παππούδες τους π.χ. να είναι Εβραίοι; Διότι, αν μη τι άλλο, οι νόμοι της Νυρεμβέργης, δεν άφηναν νομικές ασάφειες. Π.χ. το «Ελληνες γονείς» (δηλαδή δύο), αφήνει κενά και θα πρέπει να ρωτήσουμε: ο πρωθυπουργός της χώρας μπορεί να ψηφίζει ή μήπως πρέπει να τού βγάλει απαγορευτικό το ΣτΕ.;

Περισσότερα

Ελληνική Φιλοξενία

Γιούλη Φωκά-Καβαλιεράκη και Αριστείδης Χατζής

Το Βήμα
3 Φεβρουαρίου 2011

Στα μέσα Αυγούστου, καθώς η καλοκαιρινή σεζόν περνούσε την κρίσιμη καμπή του δεκαπενταύγουστου, ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής είχε μια φαεινή ιδέα. Να φιλοξενήσει σε πολυτελέστατο ξενοδοχείο της περιοχής τον πρέσβη του Ιράν στην Ελλάδα για να του εκθέσει το φιλόδοξο σχέδιό του: «να απλώσει η Χαλκιδική γέφυρα συνεργασίας στο Ιράν» δηλαδή να καλέσει Ιρανούς τουρίστες στη Χαλκιδική. Ο πρέσβης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ενθουσιάστηκε. Αφού ανέφερε ότι εκατομμύρια ιρανών τουριστών μέχρι τώρα προτιμούσαν την Τουρκία, την Ισπανία και την Ιταλία, τόνισε το ενδιαφέρον που ήδη υπάρχει από τους Ιρανούς για την Ελλάδα, «μια χώρα με αξιόλογο αρχαίο πολιτισμό και κουλτούρα αντίστοιχα με αυτά των Περσών (sic). Η Χαλκιδική με τη διώρυγα του Ξέρξη και το βαρύ όνομα του Αριστοτέλη» (sic), αξίζει να εξελιχθεί σε αγαπημένο προορισμό των συμπατριωτών του.

Ελπίζουμε ότι οι έλληνες που ήταν παρόντες θα δαγκώθηκαν ακούγοντας τον κύριο πρέσβη να κάνει τις παραπάνω συγκρίσεις… Ωστόσο, πενία τέχνας κατεργάζεται. Εν μέσω σοβαρής οικονομικής κρίσης ο καθένας έχει δικαίωμα να προσπαθεί να βρει νόμιμους τρόπους για να διασώσει την επιχείρησή του. Άλλωστε, όπως θυμόμαστε και από την ιστορία, ο πλούτος από τα Σούσα δελέασε πολλούς και ίσως τελικά και ο Ξέρξης να είχε μεγαλύτερη επιτυχία αν είχε έρθει σαν τουρίστας.

Όμως, όπως δυστυχώς συμβαίνει στην Ελλάδα γενικότερα, μια μεγάλη μερίδα πολιτών δεν ενδιαφέρεται να ενημερώνεται για θέματα πέρα από εκείνα που αφορούν τον καθένα άμεσα και κοντόφθαλμα. Εδώ προφανώς δεν μαθαίνουμε για το τί γίνεται καθημερινά στο Ιράν. Δεν έχουμε δει, ακούσει, διαβάσει στις εφημερίδες, στην τηλεόραση, στο ίντερνετ, για το πώς εκεί άνθρωποι καταδικάζονται με συνοπτικές διαδικασίες σε ακρωτηριασμούς, μαστιγώσεις και βασανιστικούς θανάτους. Δεν γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες υφίστανται όλα τα είδη διακρίσεων, περιορισμών και βίας σε καθημερινή βάση και επιπλέον ότι συνεχίζουν να καταδικάζονται σε θάνατο με λιθοβολισμό. Ότι η ελευθερία του τύπου και της έκφρασης είναι σχεδόν ανύπαρκτη, τα ομοφυλόφιλα άτομα απλώς «δεν υπάρχουν» και επιπλέον δεν αναγνωρίζεται το Ολοκαύτωμα. Ότι το Ιράν είναι η δεύτερη χώρα μετά την Κίνα που εκτελεί τους περισσότερους ανθρώπους ετησίως και η κυβέρνησή της – η οποία συν τοις άλλοις απειλεί και με πυρηνικό πόλεμο κατα καιρούς – είναι ένα από τα πιο απάνθρωπα καθεστώτα. Ότι αυτό το καθεστώς στηρίζεται στην πλειοψηφία των Ιρανών που το επικροτούν εκλογικά και το νομιμοποιούν πολιτικά.

Δεν υπάρχει ελεύθερη χώρα οι κάτοικοι της οποίας να μην έχουν σοκαριστεί με τις μαρτυρίες και τις ιστορίες ατόμων και κυρίως γυναικών που βγαίνουν μαζικά πλέον στη δημοσιότητα και αφορούν την καθημερινή καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Τις καταγγέλλουν οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία, κυβερνήσεις, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, διανοούμενοι και καλλιτέχνες. Για μας όμως είναι χαρά μας να συνεργαστούμε με τον Ιρανό Πρέσβη, αν είναι να έρθουν οι πλούσιοι Ιρανοί να ξοδέψουν στην Ελλάδα - τώρα που έχουμε και κρίση.

Αλλά ένα λεπτό. Φαίνεται ότι ενώ οι πλούσιοι ιρανοί τουρίστες είναι καλοδεχούμενοι στην Χαλκιδική, στην Αθήνα, κάποιοι άλλοι Ιρανοί είναι μάλλον ανεπιθύμητοι.

Διαβάστε τη συνέχεια

Το Δικαστήριο και η νέα «εθνικοφροσύνη»

του Παύλου Ελευθεριάδη

Το Βήμα
3 Φεβρουαρίου 2011

Η απόφαση του Δ' τμήματος του ΣτΕ που κηρύσσει αντισυνταγματικό τον νόμο του 2010 για την ιθαγένεια έχει εντελώς περίεργη νομική θεμελίωση. Η βασική λογική της είναι ότι η κυριότερη έννοια του Συντάγματος είναι το «έθνος», και μάλιστα το «φυλετικό έθνος», αυτό που προκύπτει από την φυσική συγγένεια.

Η συνταγματικη θεμελίωση του δικαίου της ιθαγένειας βρίσκεται όμως στο άρθρο 4 παρ. 3 το οποίο λιτά ορίζει ότι «Έλληνες πoλίτες είναι όσoι έχoυν τα πρoσόντα πoυ oρίζει o νόμoς». Η ερμηνεία της διάταξης θα πρέπει να ξεκινά από την θέση ότι ο νομοθέτης έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια, με τις εξαιρέσεις φυσικά των γενικών αρχών της ισότητας και των άλλων συνταγματικών δικαιωμάτων. Παρόλα αυτά, το Δ' τμήμα επικαλείται άλλες, άσχετες, διατάξεις οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν συντηρητικές, π.χ. τις διατάξεις περί παιδείας και θρησκευτικής συνείδησης, την προστασία της οικογένειας, την διάταξη που λέει ότι οι βουλευτές αντιπροσωπεύουν το «έθνος». Η απόφαση αγνοεί άλλα άρθρα του Συντάγματος που αναγνωρίζουν την ατομική ελευθερία και το δικαίωμα στη διαφορετικότητα. Θυμίζω ότι ο νόμος εισήγαγε στην Ελλάδα ρυθμίσεις που υπάρχουν σε άλλες δημοκρατικές χώρες, όπως τις ΗΠΑ και τη Βρετανία εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Η βασική θεμελίωση του ΣτΕ είναι ότι το Σύνταγμα απαιτεί «γνήσιο δεσμό των αλλοδαπών προς το ελληνικό έθνος», και απαιτεί από τον νομοθέτη να μην «αναιρεί τον εθνικό χαρακτήρα του κράτους» και άρα να μην πολιτογραφεί μή «εθνικόφρονες» ξένους.

Φυσικά αυτές οι ιδέες περί «έθνους» και απαιτούμενης «εθνικοφροσύνης» δεν έχουν καμμία σχέση με το Σύνταγμα της Ελλάδας. Το Σύνταγμά μας δεν απαιτεί ούτε από τους έλληνες ούτε από τους ξένους να έχουν οιοδήποτε φρόνημα ή οιοδήποτε αίμα. Ευτυχώς οι έλληνες έχουν την ελευθερία να επιλέγουν τις πολιτικές τους ιδέες, την θρησκεία τους και την οικογένειά τους. Φυσικά, πολλοί υποστηρικτές της άκρας δεξιάς διαφωνούν με τα δικαιώματα αυτά και εμφορούμενοι από τα διδάγματα των ρομαντικών εθνικιστών του 19ου αιώνα, ελπίζουν να δουν την χώρα μας «ομοιογενή» και «εθνικά καθαρή», όπως ήθελε ο Παττακός και όπως την θέλει σήμερα ο κ. Καρατζαφέρης.

Περισσότερα

Revolution Tools

Henry Payne (January 31, 2011)